اندرزنامه آذرپاد مهراسپندان
اندرزهای آذربادِ مَهرَسپَندان سه دسته اندرز و چند پاره اندرزهای است که به آذرباد مهرسپندان، موبدان موبد ایران اهل جبل انارویه و شهر گور، در زمان شاپور دوم ساسانی نسبت داده شدهاست.اندرز آذرباد مهرسپندان نامبرده در نویسه پهلوی. این اندرزنامه با این جستارها آغاز میگردد که آذرباد فرزندی نداشت ولی با امید داشتن به خدا, دارای فرزندی شد که او را نام پیامبر دین خود, زردشت نام نهاد و اندرزهایی بدو بنمود.
واژهای چند از آذرباد مهرسپندان. به گفته گردآورندهٔ این نسک این اندرزها سخنانی است که آذرباد هنگام درگذشت به مردم گیتی گفته و آموختهاست.
اندرز انوشگ روان آذرباد مهرسپندان این مجموعه فصل ۶۲ کتاب روایات پهلوی را سامان میدهد.
ده اندرز به نام آذرباد مهرسپندان و دیگر پوریوتکیشان. این ده اندرز بیشتر از گونه اندرزهای آزمودنی و رفتاری و اخلاقی همگانی اند و کمتر رنگ و روی دینی دارند.
اندرزی از آذرباد مهرسپندان در دینکرد بازگو شدهاست که در آن کارهای گیتی به ۲۵ در و سپس به ۵ دسته بخش شدهاست و هر دسته به یکی از عوامل، یعنی بخت، کردار، خوی، جوهر، و ارث (برماندبر) وابسته شدهاست.
در کتاب ششم دینکرد اندرزهای دیگری نیز به آذرباد مهرسپندان وابسته است و برخی از آنها به ترجمهٔ عربی نیز در دست است.
- اندرز اوشنر دانا
- اندرز اوشنر دانا منسوب است به اوشنر دانای کیانی که نام وی در اوستا و زبان پهلوی با صفت بسیار دانا و پرخرد آمدهاست. به روایت دینکرد وی مشاور کیکاووس
- گل اختر
- گل اَختَر نام یک گونه از سرده اختر و خانواده اختریان است
- درون (آیین)
- دُرون نان مخصوصی است که هنگام اجرای مراسم مذهبی زرتشتیان سر سفره گذاشته میشود. درون نان بدون خمیرمایه گردی بوده که با تشریفات خاصی تهیه می
- هشتپای نارگیلدوست
- هشتپای نارگیلدوست که هشتپای رگدار هم نامیده شده یک جانور سرپاور میانجثه از جنس هشتپاهای درازدست است
- رازیانه کوهی
- رازیانه کوهی نام یک گونه از سرده رازیانه کوهی است
- فروردگان
- جشن فروردگان یا جشن هَمَسپَثمَئِدَیَه (Hamaspathmaêdayah) یا همسپتمدم نام جشنی بوده که به مدت ده روز، در روزهای پایان سال برگزار میشدهاست. این
- خونفام
- خونفام نام یک گونه از سرده خونفام (سرده) است. سرشاخههای گلدار این گیاه مصرف دارویی دارند
- یوحنای کشیش
- یوحنّای کشیش یا یوحنای سهمناک ، پریستر جان نام یک اسقف و پادشاه مسیحی است که بر یک ملت مسیحی که در میان مسلمانان و غیرمسیحیان خاورزمین گم شده
- یادگار بزرگمهر
- یادگار بزرگمهر یا پندنامهٔ بزرگمهر بُختگان اندرزنامهای است که از بزرگمهر بختگان، وزیر دانای انوشیروان به جای ماندهاست. متن با مقدمهای
- خاندان اواری
- خاندان اُواری این خاندان در اصل کونی نو میاتسوکو بودند، اما پس از لغو این نقش، نقش روحانی یا کشیشی را در معبد آتسوتا به عهده گرفتند